اهمیت «دونستن زبان» در تماشای فیلم
فیلمی که زبونشو ندونی، راحتتر میتونه تو رو گول بزنه تا فکر کنی دغدغهٔ حرف و شعارهایی که میده رو واقعاً داره. چون وقتی زبان رو بلد نیستی، تقریباً نیمی از لحن بیانشو نمیفهمی و جزئیات و ظرافتهای کلامی رو نمیتونی بفهمی. فقط با عنصری به اسم متن زیرنویس یا صدای دوبله طرفی و برات مهم نیست که خود کلمات این متن و نحوهٔ بیانش در زبان اصلی فیلم یعنی نصف قضیه؛ شاید حتی بیشتر از نیم قضیه...
اصلاً این حرفه با این کلمات در این زبان خاص و با این لحن مشخصی که این بازیگر داره اداش میکنه و زبان تنش، میتونه منو مجاب کنه به پذیرش و باور؟ من باور میکنم این بابا درد داره؟ یا شاده؟ یا عاشقه؟ فقط به شعار این چیزا نیست که. باید تو تمام این جزئیات من باورم بشه و با باور من کار کنه.
وقتی زبونشو نمیفهمم مجبورم رجوع کنم به ترجمه؛ حجاب زیرنویس، حجاب دوبله و حجاب ترجمه. اینا میشن سپر بلای فیلم و به کمکش میان و براش هویتی و فضایی میسازن که آدم زودتر خر بشه؛ ولی واقعیت یک چیز دیگهاس.
تو توی ترجمه (حالا چه بهصورت دوبله چه زیرنویس) فقط یه سطح شعاری از فضای کلامی روایت و فیلم سرت میشه. اگه طرف میگه: عشق! این عشقه تو ترجمه یهجور دیگه میشه و بهتر از اصل درمیاد؛ که تو میگی: «آره؛ عشق!»
ولی اگه به زبانش و البته فرهنگ اون زبان مسلح بودی میفهمیدی که تو اینجا (مثلاً سوئد) عشقو اینطوری نمیگن؛ این بیشتر وابستگییه تا عشق؛ یا هوسه؛ یا یه چیز دیگهاس؛ خلاصه عشق نیست.
این میشه که آدم گول حجابها رو میخوره و جاهای خالی رو به خوبی و پاکی خودش پُر میکنه و فکر میکنه خبرییه. درحالیکه در اصل اون اثر اون خبره نبوده و طرف گول خورده.
اگه حرف من رو قبول ندارید، از زبان یک نویسندهٔ مشهور آمریکایی بشنوید:
«اخیراً برت ایستون الیس نویسندهٔ رمانهای معروفی چون «روانی آمریکایی» اعلام کرده که مدتی پیش با تعدادی از تهیهکنندگان اجرایی (Executive Producers) بتمن شام خورده و آنها از مشکلات متعدد فیلمنامه گلایه داشتهاند.
اما استودیو در مقابل گفته که به این مسائل اهمیت نمیدهد چون باید با بتمن چندصد میلیون پول دربیاورد و بیش از ۷۰٪ تماشاگران اصلاً فیلم را به زبان انگلیسی نمیبینند و از جزئیات داستان سردرنمیآورند!»